ΕΝ ΜΕΡΕΙ ΕΛΛΗΝΙΖΩΝ/ Μ. Β ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ/ ΕΣΤΙΑ

Με φόντο την άλλοτε αγγλοκρατούμενη Κύπρο και με τις βαθιές ιστορικές γνώσεις του ιστορικού και μέλους της Γαλλικής Ακαδημίας Μ. Β. Χατζόπουλου, περιγράφεται, μέσα από ένα μυθιστόρημα, μια ανθρώπινη ιστορία, ταξιδεύοντάς μας στην εφηβική ηλικία του ήρωά του Δημήτρη.

Τρόποι ζωής τής τριεθνούς κοινωνίας τής Κύπρου την εποχή εκείνη, περιγραφές μνημείων και περιοχών, αφηγήσεις ιστορικών γεγονότων, μέχρι και μύθων, στοιχεία για Ευρωπαίους λογοτέχνες και ποιητές, με παρεμβολές ποιημάτων και κάποτε χωρίων του Ευαγγελίου, συνιστούν ένα πλήθος παράπλευρων στοιχείων αφήγησης, που εμπλουτίζουν το βιβλίο και το καθιστούν πηγή γνώσης, αλλά και λατρείας του κυπριακού και ευρωπαϊκού πολιτισμού. Έτσι μας προσφέρονται γνώσεις, στάσεις ζωής, πολιτικές απόψεις και θυμοσοφία.

Το γοητευτικό όπλο αυτού του βιβλίου, είναι η πρωτότυπη και ελαφρά παράδοξη γλώσσα, με κορμό την καθομιλουμένη, αλλά και με λέξεις λογιότερης και γνήσιας ελληνικής προελεύσεως, κάποτε αρχαΐζουσες καταλήξεις και εκφράσεις, και ενίοτε ξενικές ονομασίες ή και όροι, που φτιάχνουν ένα μελετημένο κράμα, που θεμελιώνεται στις βαθιές γνώσεις του συγγραφέα και μας κάνει να συνειδητοποιούμε τις ποικίλες επιρροές μας, που θα ήταν ατόπημα να τις αρνηθούμε. Η άμεση επίσης χρήση τις αγγλικής γλώσσας, αλλά και της κυπριακής διαλέκτου, κατά περίσταση, συνεισφέρουν στη ρεαλιστική και αληθοφανή απεικόνιση τής ιστορίας τού βιβλίου.

Η λογοτεχνική όμως καλλιέργεια, το εκπληκτικό λεξιλόγιο και οι υπερβολικά εύστοχες κρίσεις, των εφήβων που περιγράφονται, ιδιαίτερα του Δημήτρη, ξενίζουν και μοιάζουν αφύσικες, ενώ μάλλον του αποδίδονται οι γνώσεις και η καλλιέργεια του ίδιου του συγγραφέα. Εντούτοις η καυστική ματιά τους και οι αντιδράσεις τους, που έχουν μια φρεσκάδα, διαβάζονται διασκεδαστικά και ψυχαγωγικά, και απεικονίζουν πλέρια τον σφυγμό του εφηβικού κόσμου, που η ανεξαρτησία από τις περιοριστικές δεσμεύσεις, τους δίνει μεγαλύτερο βαθμό ελευθερίας, που στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν φτάνει στην ασυδοσία και είναι λελογισμένη, ενώ χαρακτηριστική είναι και η υπευθυνότητά τους.

Ο έρωτας είναι πηγή αλλαγής, γνώσης, ανθρώπινης επαφής και κυρίως αγάπης και στοργής, είναι μια εγκεφαλική διεργασία ταιριάσματος και προσέγγισης, μια πολύμορφη και πολύπτυχη μαγεία, που αναζωογονεί και δίνει «ενέσεις ζωής» στον ήρωά του, καθώς είναι «δεμένος» με τις καταστάσεις, τις συμπεριφορές και την ηθική, παρακινούμενος και κάποτε παρασυρόμενος από τον σαρκικό παράγοντα, που τον κάνει απόλυτα ανθρώπινο, μα ακόμα και όταν τον οδηγεί σε παρεκτροπές, «ντύνεται» και συμβιβάζεται με την πνευματική φύση.

Η ζωή του Δημήτρη, διασχίζει και επηρεάζεται από τα εκρηκτικά πολιτικά γεγονότα της εποχής της ΕΟΚΑ και των Άγγλων, και ο συγγραφέας δημιουργεί μια διττή εξέλιξη πλοκής, προσωπική του ήρωα -αποδίδοντας την καθημερινή ζωή κυρίως ευκατάστατων πολιτών- και ιστορική.

Τελικά το βιβλίο, σκιαγραφεί τον σφυγμό μιας εποχής, μέσα από τους βίους και τα διλήμματα των ηρώων του, με σαφείς και μελετημένες ιστορικές αναφορές, που λόγω της δράσης, διαβάζονται ευχάριστα και όχι όπως σε ένα ψυχρό επιστημονικό μελέτημα.

Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό INDEX, τεύχος 35

ΜΑΡΙΑ ΣΕΡΒΑΚΗ (ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ ΠΟΥ ΜΟΥ ΣΤΕΛΝΟΥΝ)

(Αποσπάσματα από τη «Μήδεια»)

.

Ετούτη η σύσπαση εκεί που μυστικά η ζωή γεννιέται και πεθαίνει

Η εκκωφαντική μαγγανεία τού έρωτα

Έτσι καθώς διαιωνίζεται

Νερό αθώο στα φυλλώματα

Άνοιξη

Άνοιξη με τ’ αηδόνι φοβερό

Σαν χύνοντας στο σώμα το κακό του περισσεύει

Σ’ αντίλαλο εξοντωτικό

Και το παιδί στη μήτρα η μάνα ξέρει

.

Έναστρο άθροισμα

Καρφώνει τους λυγμούς ουράνιους

Τούτο το κέλυφος μικρό σημάδι

Ποια θέληση λοιπόν πίσω απ’ την κάθε θέληση ή γέννα;

.

Έτσι λοιπόν ακόμα τρίζοντας στο ρούχο σου η έκπληξη

Έτσι ωτακουστώντας τ’ άρωμα

Άρωμα τώρα η πατρίδα μακρινή

Καθώς πιο πέρα απ’ την ανάσα βγαίνεις

Δεν είναι ο θρίαμβος μονάχα ένα τραγούδι που συγκλονίζει

Κοίτα! Ανεβαίνει θύεται…

Τούτη η σφαγή τούτος ο ψίθυρος…

Μπρός σου ολοένα ορθρίζοντας των δέντρων ο μηχανουργός

Τώρα εδώ στο φως αυτό σ’ αυτό το αίμα σου

Ασύδοτος που αρθρώνεται ο κόσμος

.

Το πρόσωπό σου νάχει σε τόσα ξάφνου πρόσωπα

Τόπους κι’ αγάπες συγχιστεί

…………….

Τυφλός του αίματος ο δρόμος

Όλο πιο απόμακρος κι’ ο εραστής

Με το σκοτάδι καθώς μπαίνει

.

Και να! Που ακόμα μια φορά

Στις πόρτες στα παραθυρόφυλλα στα δώματα

Ουρλιάζουν τ’ αναφιλητά!

Όργιο ο τρύγος καψαλίζοντας το θάνατο

Μ’ όλο το χώμα ευωδιάζοντας τα πόδια

.

Καίγοντας όρκο και φιλί οι μαυρομάντηλες

Ανήμερες φωλιές

Χαρούπια στολισμένες και γλυκάνισο

Του μούστου μεγαλόχαρες κυράδες

Όπως ακόμα μια φορά

Εξαυλώσεις νέες συνθέτουν την εωθινή πλοκή

……………..

Κι’ εσείς στα ηχηρά δωμάτια

Σε πόλεις άλλες μεγαλώνοντας την έρημο

Καθώς σας μεγαλώνει η ερημιά

Φορώντας άλλές μάσκες άλλα ονόματα

.

Πώς φωσφορίζουν οι νεκρόκασες

Άδεια χυμένα ψάρια στην αγορά στην αμμουδιά

Κι’ όσα ο ήλιος στίβει ο μεσούρανος

Λίγο πριν φλόγες καταπιούν το καλοκαίρι

.

Και πάλι ανάμεσα σας από όνειρο γυρίζω

Μ’ άλλη φρίκη

………………

Το κλάμα ετούτο που δεν άρχισε ποτέ

Και δεν τελειώνει

.

ΜΑΡΙΑ ΣΕΡΒΑΚΗ/ ΜΗΔΕΙΑ/ ΕΚΔΟΣΕΙΣ BLACKIE BLACKSTONE- CAPTAIN FOSSI 2003

Η ταπεινή μου γνώμη: Ποίηση με έντονο το τραγικό στοιχείο, συναισθηματικά σαρωτική, με υπερρεαλιστικά στοιχεία, που διακατέχεται από ρυθμικότητα και πάθος γραφής. Χαρακτηριστική είναι, κάποιες φορές, η χρήση του β΄ προσώπου, που τη συνδέει με την εποχή μας και την κάνει πιο άμεση, ενώ οι ρητορικές ερωτήσεις και οι εμφατικές επαναλήψεις τής δίνουν ένα ιδιαίτερο τόνο.

ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΑΦΡΕΔΑΣ (ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ ΠΟΥ ΜΟΥ ΣΤΕΛΝΟΥΝ)

ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ

.

Οι αυταπάτες τής ζωής μου

στάσεις μικρής διάρκειας

του ταξιδιού

.

δίχως αυτές

η πορεία είναι βασανιστική.

.

ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΑΦΡΕΔΑΣ/ ΤΑΡΙΧΕΥΤΗΣ ΗΜΕΡΩΝ/ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΡΜΟΣ

.

Η ΒΑΚΤΗΡΙΑ

.

Θα ’ρθει καιρός που θα ζεις

με τις αναμνήσεις σου.

Κι αυτά που λες τώρα και κάνεις

θα είναι η βακτηρία σου.

.

Επάνω της θα στηρίζεσαι

καθώς θα ψάχνεις στις τσέπες των ρούχων σου

κάποιο ξεχασμένο μαντήλι να ’βρεις,

.

κάποιο μαντήλι από κείνα που χρησιμοποιούσες

για να σκουπίζεις τα δάκρυά σου,

να δένεις σφιχτά τις πληγές σου

για να κοπάσει η αιμορραγία,

.

περιμένοντας να σου προσφέρει κάποιος

τις πρώτες τουλάχιστον βοήθειες.

.

ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΑΦΡΕΔΑΣ/ ΤΑΡΙΧΕΥΤΗΣ ΗΜΕΡΩΝ/ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΡΜΟΣ

.

ΤΟ ΠΑΤΡΙΚΟ ΣΠΙΤΙ

.

Επιστρέφω στο σπίτι αραιά και που.

.

Ξαπλώνω στο ίδιο κρεβάτι

που πέρασα ώρες και ώρες άγρυπνος

πότε να στοχάζομαι, πότε να πυρώνομαι.

Μιλώ για μας στην πάνινη κούκλα

που χρόνια επιμένει

να παραστέκεται στο προσκεφάλι μου,

ζαρώνω κάτω απ’ τα σκεπάσματα

και κλαίω από χαρά ή λύπη

.

περιμένοντας ν’ ανοίξει η πόρτα,

να μπει στο δωμάτιο η μητέρα,

-κοιμάσαι ακόμη; να ρωτήσει.

.

Επιστρέφω στο σπίτι αραιά και που

κι όλο παλεύω με τον πόθο και το χρόνο.

.

ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΑΦΡΕΔΑΣ/ ΤΑΡΙΧΕΥΤΗΣ ΗΜΕΡΩΝ/ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΡΜΟΣ

.

Η ταπεινή μου γνώμη: Ποίηση που διεγείρει νοητικά και αισθητικά τον αναγνώστη, καθώς μιλά εύληπτα για υπαρκτές καταστάσεις.

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΕΡΡΑΣ (ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ ΠΟΥ ΜΟΥ ΣΤΕΛΝΟΥΝ)

ΕΛΕΓΕΙΑ

................1

-Μαύρο

_________μονό-

φτερο πουλί

βουβό τηλέ-

....................φωνο

αβύσσου ηχηρό μου

.

σαν έρωτας α-

......................φωνικός

στο φως

κ’ εσύ

μ’ από-

.............νεκρώνεις

μου κομ-

...................ματιάζεις

τις αφές

.

με κλείνεις

...................(στόμα ανοιχτό)

σε γέλιου «Λάθος!»

και σε άρνησης

..........................«Συγνώμη!»-

.

βρόχος ριχτός

.......................στα σωθικά

ηδονικά μου δένεσαι

.....................................ομφάλιο λουρί

με φύλου οί-

......................δημα διπλό

κατά-

..........σημα-

.....................δεμένο

.

λυμένο αι-

..................λουροειδές

κοκάλινο

...............που με σαρκά-

ζεις

.

μ’ άηχο σήμα

......................σαν θηλή

καλείς τα χείλη

.....................και ορμάς

.

ακίνητο

οικείο ερπετό μου

.

σαν τύψη

.............αιχμάλωτου

μ’ αρπάζεις

...................στα τυφλά

.

ως τη γραμμή

του κέντρου

....................με χτυπάς

έξω απ’ το χώμα

.................με ταφιάζεις-

σε στοίχους νύχτας

...............................με κρεμάς

σαν εκ-

.............κρεμές

ελληνικό

από-

........συρ-

...............ματωμένο

.

ατονικό μου όργανο

.

συμφωνικό

................για την Ακολουθία.

................2

-Μαύρη

ξε-

....φυλλισμένη Ατζέντα

.

κληρονόμα μου

.

φύλαξε υγρούς

τους περιττούς μου αριθμούς

.

κρύψε

.........σε ήχους κωδικούς

τα στίγ-

.............ματα της γέννας

μ’ απλών ονείρων

..............................σκελετούς

στ’ ασφυκτικό μου

νεκρο-

............στάσιο

στάξε

.........στα στήθη τής σιωπής

της Κλήσης τα επί-

................................φωνήματα-

.

χτύπα τού κύκλου το Μηδέν

(διαγράφοντας τις βλάβες)

.

κι από την πένα

...........................της πληγής

(σαν σώμα μνήμης με ψυχή)

.

όλη σχισμένη

.......................μονολόγησε

στο χάρτινο ακουστικό μου

γι’ Ανάγκης παύσεις

........................................με ανά-

σες αστικές

.

ή γι’ άγκυρα υπεραστικά

.

με τόσους φίλους άφωνους

αστερωμένους μες στο μαύρο.

.

....................................................1996

.

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΕΡΡΑΣ/ ΟΙ ΚΗΠΟΙ ΤΗΣ ΑΠΟΔΡΑΣΗΣ/ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ

.

Η ταπεινή μου γνώμη: Ο θρήνος ταιριάζει δημιουργικά με τον κατακερματισμό των λέξεων.

Γρηγόρης Τεχλεμετζής

.

.

ΨΗΦΙΔΕΣ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΟΛΩΜΟΥ

..........................................Του φίλου Δημήτρη Β

.............................................ανάσας αντιπροσφορά.

.......................1

Φανός κι ο ανδριάντας

...................................πάλλευκος

στων Ήσκιων τη συναγωγή-

.

με πλανερά στο πλάι να λάμπουνε

.....................ή ν’ αντιφέγγουν χαμηλά

πλάσματα λύπης και χαράς

.

σαν σμίλης άυλης κομμάτια

.

....................2

Από πύλη φυγής

.......................με θυμό ξαναφαίνεται

της πλατείας ο φίλος-

.

του νησιού μελετά

............................και της σάρκας τα χάσματα

.

της ζωής τ’ ακατάληπτα μονο-

...................................................λογεί

και οπλίζει (περίκλειστος)

..............................τους πολιορκημένους.

...........................3

Μ’ απλούς θαμώνες τού κενού

μονωδείς μυστικά

.........................της Ανάσας τα θαύματα

.

ιστορείς της αφής

.......................ή της γέννας τους μύθους

.

με σπιθίσματα ερημιάς

.........................ιριδίζεις τα όνειρα

.

και με γέλιου αιχμές ή καρφιά

............................το Κενό κυνηγάς-

.

και σαν φλέβα

......................ματώνεις την Πλήξη.

.................4

Με ήβης αναψυκτικά

.....................ή με της λησμονιάς

.

τα σώματα της πίκρας ξεδιψάνε-

.

λιγώνουν του λυγμού τα κύτταρα

.......................ή της κραυγής τα σωθικά

και ηδύνουν (ανείδωτα)

.......................ως τη δύση τα πάθη.

.

Βουβά σαν μάρτυρες

.....................σε αβάτου γωνιά

(πριν απ’ της πάλης τον κλοιό

..................ή της φωτιάς)

.

μ’ αγάπη κ’ έρωτα καλού

......................ριγούν στο φως μεθυστικά

.

και αγρυπνάνε.

...................5

Άλλο του κολασμού εδώλιο

...................ή της παράβασης σταυρός

του καφενείου το κάθισμα-

.

με της αλήθειας τον καφέ σου

.....................πάντα σκέτο.

.

Μόνος κ’ εδώ

......(μες στους κριτές και στον καπνό)

διπλά μετράς τη διαφορά

....και της απόστασης το τίμημα πληρώνεις-

.

με της θωπείας το κορμί κατάδικο

..........................στην κόψη να ισορροπεί

κ’ αίμα να στα-

......................ζει της σχισμής

.

για την ομολογία.

........................6

Με της Πνοής όλα τα νύχια

..................καρφωμένα στα βαθιά

χυμούς ακμής συχνά κερνάς

.....................κι άσωτο χάδι αγέρινο

στον Κόκκινο τον Βράχο.

.

Την ώρα του λογαριασμού

.................(σαν Πόνου επιμύθιο)

μηδενικά σιωπής

......................στο άθροισμα προσθέτεις-

.

της χαραγής ή της το-

..................................μης νομίσματα

και της Συγνώμης την τιμή

...................(α! τι παρήχηση του «μη»!)

αφήνοντας για το γκαρσόνι.

.......................7

...........Μόνιμο στέκι μοναχών

...............για της Ανάγκης το συλλείτουργο-

............και των πιστών που δεν μπορούν

.................περ’ απ’ το δέρμα ν’ αγαπήσουν.

.

Σ’ αναπνοής τραπέζι άγιο

την Καλοσύνη κοινωνείς

.......................και σαν ικέτης Ομορφιάς

μια δόση φλόγας παραγγέλλεις-

.

του στήθους καίοντας σφιχτές θηλιές

.

κι άκαυτο σώζοντας αυτό

.......................της διαδρομής το προσωπείο.

.

...................................................................Νοέμβρης 2005

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΕΡΡΑΣ/ ΟΙ ΚΗΠΟΙ ΤΗΣ ΑΠΟΔΡΑΣΗΣ/ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ

.

Η ταπεινή μου γνώμη: Ποίηση πρωτότυπη, που φανερώνει τις βαθιές γνώσεις τού ποιητή και δίνει μεγάλη προσοχή στη λεπτομέρεια.

Γρηγόρης Τεχλεμετζής